luns, 4 de abril de 2016

L'estáu d'honor y d'amor (Jordi de Sant Jordi)


L'estáu d'honor y d'amor


Nada bono ye a fer nin a dicir
dal home, si nun ta presu d'amor;
qu'al mio xuiciu d'amor muncho s'esvía
quien d'él se xebra y ye a llevar l'arnés
y pa fechos xentiles tien el cuerpu,
que cobicia l'honor y ye más bonu
y mocedá perdida en sentir tarda
y del mundu escoyer lo meyor sabe.

Y pa que la razón meyor s'entienda,
mirái a los qu'amor esllarigó,
y vais ver que'l corazu han na riqueza
y de prez van fuxendo y de valor,
y nu-ys presta gastar salvo si ganen,
y ente bonos vais velos sero tar;
en mercar y vender ta'l so recréu,
y nu-ys cuadra si quieren falar d'otro.

Mas el qu'amor pol so vasallu quier
pon l'enfotu en xubir a veru prez,
y vileces nun vais velu dicir
por nada, nin obrar fechos tan feos;
n'ál nu'entiende nin pon el so procuru
mas cómo pueda fese agradecer;
présta-y gastar y dar fuera midida
pa que quiera dicir bien d'él tol mundu.

Y nun tarrez nin falta nin probeza,
nin entiende qu'a menos llegar pueda,
que'l corazu tien ricu d'amor puru,
y enxamás va dexalu emprobecer,
antes lu fai pensar ensin ablayu
n'altos fechos d'u pueda sostenese
el so estáu, y nun teme un res batalla,
guerra o pleitu p'aquellos caltener.

Nu-y falta arnés, rocinos nin dallé,
oru o plata pa fese elli valir,
que l'amor que lu tien de la so rienda
amorosa fai da-y cuanto requier,
o inxeniu-y da pa ser quien a llanzar
vituperiu, y de bienes abondosu
vive en gociu cual rei o emperador,
y tanto cuanto ye elli amorosu.

Y más tarde habéis velu retraese
de llevá'l so xentil cuerpu gociosu,
y vieyu ha ser y nada nu'ha presta-y
pensatible vivir o arnés llevar.
De muncha xente sé qu’habrá amistanza,
y abúltame del mundu lo meyor,
que vive en lloa, en prez y en vanagloria,
y quien d'esti mester nun ye ta muertu.

Quien cai, darréu, en tan alta balanza
como amor, qu'allevanta a lo cimero,
hasta vese na vieya alianza yá
nun ha partir, qu'ensembre se confunde
y n'apuru se pon, avilez, muda
so bien en mal y escái la so virtú,
y hasta vese canosu nun lo sabe,
gordu y pesáu, que nun presta a la dama.

Y más digo:'l que pierde la so dama
(por culpa d'él o d'ella que nu-y presta),
pa caltener l'amor que nella punxo,
a otra ha de querer en breve tiempu;
que présta-y dicir mal si nun lo fai,
como aquel que d'amor anda folgáu;
y más val la vileza ser escrita
qu'al que ye bien amáu causa-y anoxu.

Al altu y con poder príncipe u muera
prez y valor, que ta d'honor armáu,
unvio'l versu, y nun presta al ermitañu
clérigu o llegu y non tocáu d'amor.

Margarita escelente, d'honor reina,
amame nun vos presta a min ni'a otru;
pues penriba de toes vos escribo,
cuanto tala seyáis habré d'amavos.